بررسی و تحلیل دیوان ملاپریشان در مقایسه با اندیشه¬های عرفانی مولانا- قسمت ۴۲

بررسی و تحلیل دیوان ملاپریشان در مقایسه با اندیشه¬های عرفانی مولانا- قسمت ۴۲

چیــست تــوحیـدِ خــدا آمـوختن

 

 

 

 

خـویشتن راپیشِ واحــد سوختن

 

 

 

 

 

 

 

(مثنوی۱/۳۰۲۲)

 

 

 

این مباحث تا بدینجا گفتنی ست

 

 

 

 

هرچه آید زین سپس بنهفتنی ست

 

 

 

 

 

 

 

(مثنوی۶/۴۶۲۳)

 

 

«مولوی برآن است که جهان هستی که اسیر ترکیب و تعدد است مانند زندانی محدود و تنگ است. بنابراین برای شناخت وحدانیت حقیقی خداوند یا به عبارتی توحید عرفانی به ابزاری ورای حس نیاز است؛ زیرا حواس انسان جز به سوی ترکیب رهنمون نمی سازد».(نظریه استاد فتح الهی) مولوی می گوید:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بـــازهستــی جهـانِ حسّ و رنــگ تنگ تر آمد، که زندانی است تنگ
علتّ تنـگـی است تـرکیب و عــدد جــانبِ تــرکیب حـس هــا می کَشَـد
زآن ســوی حس، عــالم تـوحید دان گـر یکی خـواهی، بـدان جانب بـران
(مثنوی۱/۳۱۱۰-۳۱۱۲)
حُـــدُوث وَ قِــــدَم مِــهراَفــزُونِــیَ وِیـنِه صُبْــحِ بَــرزَخ شُــوْ وُ رُوز نِــیَ

 

۱) ترجمه بیت: جدید و قدیم باعث افزایش مهر و محبت و شناخت خداوند است و این بحث حادث وقدیم همانند صبحگاهان که برزخ میان شب و روز است نمی باشد.
۲) نکات بلاغی: افزُونی با روُزنی: کلمه قافیه است، حدوث با قدم: تضاد است، شب و روز تضاد صبح، شب و روز: مرعات النظیر است، مهر: ایهام تناسب ۱- دوستی ۲- ماه و با شب و روز رابطه دارد.
۳) شرح مفاهیم عرفانی: حدوث: در اصطلاح فلسفی: وجود بعد از عدم، شئی که در زمانی نبوده و بعد پیدا شده است. (ر. ک، امید، ۱۳۸۹: ۱۸۳)، «چون بنده مکلف بود به معرفت خداوند ـ عزّ وجلّ ـ معرفت خود را بباید تا به صحت حَدَثِ خود قِدَم خداوندـ عزّ وجلّ ـ بشناسد و به فنای خود بقای حقّ تعالی ـ وی را معلوم کردد. ونصّ‌ کتاب بدین ناطق است آیه (۱۳۰) سوره مبارکه البقره ( وَمَن یَرْغَبُ عَن مِّلَّهِ إِبْرَاهِیمَ إِلاَّ مَن سَفِهَ نَفْسَهُ )». (هجویری، ۱۳۸۹: ۲۹۷)، قدیم: عالم حادث زیرا در حال تغییر و دگرگونی می باشد، اگر عالم حادث باشد نیاز به محدث دارد و حادث بودن جهان نیاز به آفریدگاری است که ازجنس جهان نباشد؛ یعنی عالم خود مجسَّم است و آفریدگار وی باید مجسِّم باشد. آن محدَث است که محل تغیّراست پس آفریدگارش باید قادر بر همه چیز باشد. وآفریدگارش نامتناهی وآن متناهی، وقادر است به همه چیزها و برهمه کارها، وعالم است وتصرَّفش جایزاست. (ر. ک، هجویری، ۱۳۸۹: ۵۷۲)مولوی در جواب دهری که منکر الوهیت است و عالم را قدیم می داند می گوید:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رفتن به نوارابزار

بیرون رفتن

دیدگاهتان را بنویسید