مقاله رایگان با موضوع استرس، دوران کودکی، راهبردهای مقابله

No Comments

می‌رسد که برای نژاد بشر برنامه‌ریزی شده است. آن دسته افرادی که دوران کودکی خوبی را پشت سر گذاشته‌اند با بسیاری از چالش‌ها و مشکلات که پیش‌آمده درگیر می‌شوند حتی اگر برخی از این مشکلات بدون هیچ اغراقی، بزرگ و شگفت‌آور به نظر می‌آیند. البته همیشه استثناء وجود دارد و کسانی هستند که به راهنمایی، مدیریت و حمایت صریح نیاز دارند اما بیشتر افراد دارای یک ذهنیت تاب‌آوری مساعد می‌باشند. (نوروزیان، 1391) .
ب) تاب‌آوری حقیقی:
تاب‌آوری حقیقی یک مفهوم مقایسه است و روان‌شناسان را در درک اینکه چه چیزی در پس تفاوتهای افراد حرکت در مسیر زندگی شخصی‌شان قرار دارد، یاری می‌کند و این همان چیزی است که افراد را برای ایجاد آینده‌ای بهتر شگفت‌زده، مصمم و امیدوار می‌سازد، تاب‌آوری حقیقی در جایی آشکار می‌شود که افراد با دارایی و منابع بسیار کم و یا افراد با آسیب‌پذیری بالا به آینده‌ای بهتر از آنچه با توجه به شرایطشان و در مقایسه با سایر افراد نشان می‌دهند(نوروزیان، 1391).
پ)تاب‌آوری تلقیحی
این قسمت کمی پیچیده است، تاب‌آوری تلقیحی انسان را به عنوان متخصص گیج و دستپاچه می‌کند و انتظارات را آشفته‌تر و مغشوش‌تر می‌کند، این مقوله حتی آسیب‌پذیری‌ها و مکانیزم‌های دفاعی را منبع و منشأ تاب‌آوری می‌داند و به عنوان یک مفهوم ظرفیت تغییر مصیبت و بدبختی را به موقعیت و یا حداقل توان پیشگیری از اثرات بدتر مصیبت و بلا را فراهم می‌کند( نوروزیان (1393) .
لوتار98 در سال (1991) مطرح کرد که تاب‌آوری در افراد الزاماً نمی‌تواند عاری از احساس پریشانی باشد اما می‌توان بدون توجه به حضور چنین احساسی نشان داد که می‌شود با موفقیت از عهده اتفاقات پیش‌آمده برآمد(کیانی، 1388).
2-21-عوامل مؤثر بر تاب‌آوری
یکی از عواملی که باعث ایجاد تاب‌آوری می‌شود رابطه و تعاملات در خانواده است، مطالعه خانواده امروز بیشتر در جهت این موضوع است که چطور افراد در برخورد با عوامل استرس‌زا توان مقابله و مقاومت را دارا هستند و چطور خانواده بر این توانایی اساسی افراد تأثیر می‌گذارد(فیتز پاتریک و کوئرنر99،2004؛ نقل از کشتکاران، 1388).
از عوامل ایجاد تاب‌آوری برداشتن سرسختی، خودافزایی، مقابله سرکوب‌گرایانه، داشتن خلق‌وخو و داشتن احساسات مثبت اشاره می‌شود(بانانو100، 2005؛ نقل از رستمی و همکاران، 1387). از جمله عواملی که برخود تاب‌آوری موثر هستند می‌توان به اعتمادبه نفس بالا، مهارت‌های مثبت حل مسأله، پیوندهای قوی با مدرسه، داشتن گروه همسالان عاری از مواد، داشتن هوش بالا، داشتن مرکز کنترل درونی و مهارت‌های ارتباطی سازنده اشاره کرد(ورنرو اسمیت،2000؛ نقل از کیانی و همکاران،1384) .
اکثر پژوهشگران به این اعتقادند که عوامل متعددی از جمله ویژگی‌های درونی، روانی-اجتماعی، حمایت اعضای خانواده و دوستان و حمایت دیگر سیستم‌های اجتماعی در ایجاد و ارتقاء میزان تاب‌آوری نقش دارد(سلیمانی و حجازی، 1390) .
بنارد101(2004)عوامل مؤثر بر تاب‌آوری را در دو طبقه مفهوم‌سازی می‌کند: نقاط قوت شخصی: به حوزه توانش اجتماعی، حل مسئله، خودمختاری، هدفمندی تقسیم می‌شود و عوامل حمایتی اجتماعی: شامل خانواده، جامعه، مدرسه، اعضای خانواده، معلمان و اعضای جامعه برای موفقیت، فرصت‌های همکاری و مشارکت. محققانی همچون ماستن و پاول102(2003) هم به شبکه‌ای از ارتباطات بین گروه مثل خانواده، مدرسه، همسالان، همسایه‌ها و … در تاب‌آوری اشاره می‌کنند. لاتارو همکاران(2000) بیان می‌کنند که تاب‌آوری ممکن است به عنوان یک سازه فرهنگی پیچیده در نظر گرفته شود که متشکل از تعاملات با اعضای خانواده، تعاملات پویا بین اشخاص و اعضای گروه‌هایی که انطباق مثبتی با تجربیات ناسازگار دارند، باشد. والش103(2003) فرآیندهای کلیدی را که در تاب‌آوری مهم است مطرح می‌سازد مثل باورهای خانواده، الگوهای سازمانی و الگوهای ارتباطی و سیستم باورهای خانواده اشاره به این دارد که خانواده‌ها چه روشی را برای تفسیر و معانی سختی‌ها انتخاب می‌کنند، در واقع سیستم باورها، رویکرد خانواده ها را در مواجهه با بحران معین می‌کند.
2-22-ویژگی‌های افراد تاب‌آور
پژوهش‌ها به طور پایا، شماری از ویژگی‌هایی که مرتبط با تاب‌آوری هستند را گزارش کرده‌اند ، نظیر مراقبت حمایتی و مثبت، روابط خانوادگی، پدر و مادری کردن شایسته، خوی بچه‌ها و توانایی شناختی بالا ( ماستن و همکاران، 1999؛ ریمان و همکاران، 1999).
1-احساس ارزشمندی: پذیرفتن خود به عنوان فردی ارزشمند، و احترام قایل شدن برای خود و توانایی‌هایشان، بی‌قیدوشرط دوست داشتن و سعی در شناخت نقاط مثبت خود و پرورش دادن آنها و از طرف دیگر شناخت نقاط ضعف خود و کتمان نکردن آنها علاوه بر آن سعی می‌کنند که این نارسایی‌هارا با واقع بینی برطرف کرده و در غیر این صورت با این ویژگی‌ها کنار می‌آیند.
2-مهارت در حل مسئله: افراد تاب‌آور ذهنیتی تحلیلی-انتقادی نسبت به توانایی‌های خود و شرایط موجود دارند، در مقابل شرایط مختلف انعطاف‌پذیرند و توانایی شگفت‌انگیزی درباره پیدا کردن راه‌حل‌های مختلف درباره یک موقعیت یا مسأله خاص دارند. همچنین توانایی ویژه‌ای در تجزیه و تحلیل واقع بینانه مشکلات شخصی و پیدا کردن راه‌حل‌های فوری و راهبردهای درازمدت برای حل‌وفصل مشکلاتی که به آسانی و سریع حل نمی‌شوند را دارا هستند.
3-کفایت اجتماعی: این دسته از افراد مهارت‌‌های ارتباط با دیگران را خیلی خوب آموخته‌اند. آنها می‌توانند در شرایط سخت هم شوخ طبعی خودشان را حفظ کنند، می‌توانند با دیگران صمیمی شوند و در مواقع بحرانی از حمایت اجتماعی دیگران بهره ببرند؛ ضمن اینکه این‌گونه آدم‌ها می‌توانند سنگ صبور خوبی باشند، وقتی برایشان حرف می‌زنید می‌توانند خوب گوش دهند و خودشان را جای شما می‌گذارند. در ضمن آنها طیف وسیعی از مهارت‌ها و راهبردهای اجتماعی شامل مهارت‌های گفتگو، جرئت‌مندی و گوش دادن، احترام گذاشتن به احساسات و عقاید دیگران که در تعاملات اجتماعی بسیار مهم است را دارا هستند.
4-خوش بینی: اعتقاد راسخ به اینکه آینده می‌تواند بهتر باشد، احساس امید و هدفمندی و باور به اینکه می‌توانند زندگی و آینده خود را کنترل کنند و موانع احتمالی نمی‌تواند آنها را متوقف سازد.
5-همدلی: تاب‌آورها دارای توانایی برقراری رابطه توأم با احترام متقابل با دیگران هستند که موجب به هم پیوستگی اجتماعی یعنی احساس تعلق به افراد، گروه‌ها و نهادهای اجتماعی می‌شود.
2-23-مذهب و تاب‌آوری
طی دهه‌ی گذشته، توجه قابل ملاحظه‌ای به پژوهش در خصوص تاب‌آوری و ارتباط آن با مذهب و معنویت صورت گرفته است( لانگ،2011).( استیون و سیابل و لین104، 1993) مطالعه‌ای روی خانواده‌های داغدار و مصیبت‌دیده انجام دادند.
آنها تاب‌آوری را به عنوان توانایی در تحمل کردن ناملایمات و ایجاد تاب‌وتوان بادوام و پایدار در کشمکش و چالش تعریف کردند و فهرستی از عوامل تاب‌آوری را گردآوری کردند که نمونه بارزی از ویژگی‌های بازماندگان ناملایمات به شمار می‌روند. این ویژگی‌ها شامل: استقلال، حس شوخی‌طبعی ، خلاقیت، حس ارتباط با دیگران و پای‌بندی اخلاقی می‌باشد. محققان خاطرنشان ساختند که ویژگی‌های نهفته در موازین اخلاقی یک نظام ارزشمند مبتنی بر اصول معنوی همسو با اعتقادات به چیزی بزرگتر از خود شخص می‌باشد ( فارلی105، 2007)
توانایی‌ها و رفتارهای تاب‌آور می‌تواند رفتارهای معنوی یا مذهبی، پیشامدها، رویداد تلقی شود و ارتباط این مفاهیم به طور مستقیم درک آنها را افزایش می‌دهد (گرین، 2002). چندین خصوصیت مذهب را اذعان کرد که از فرایندهای بازیابی حمایت می‌کنند. این خصوصیات عبارتند از:
(a : ارائه تعریف به این که ما چه کسی هستیم (b: اغلب فراهم ساختن چارچوبی برای درک جهان و رویدادهای که اتفاق می‌افتند. (c : پیشنهاد برتری و تعالی (d : فراهم نمودن چارچوب مرجع برای درک خوبی وبدی (e : پیشنهاد اسبابی برای بخشش. گرین همچنین نتیجه گرفت که مبتنی بر یافته‌های انجل106و دیگران (1998)، معنویت یک شکل اصولی از تاب‌آوری است، به عنوان منبع انطباق‌پذیر عمل می‌کند که می‌تواند در لحظات سختی و دشواری تهیه گردد.
(گرین،2002).(کوک107،2000؛ گیبس108 1989؛ لارسونو دیرمونت109، 2000؛ تبی، مالون، ریچارد و بیگلر؛ 1987؛ به نقل از ازلانگ، 2011) مذهب و معنویت را به عنوان یک منبع یعنی سرمایه معنوی در بالا بردن تاب‌آوری معرفی کردند. تعداد کثیری از مطالعات، اهمیت اعتقاد قوی و مشارکت مذهبی را ثابت کرده‌اند. ( ورنر و اسمیت2001). یک مطالعه ی تاب‌آوری طولی را بر روی جوانان در معرض خطر در خانواده‌های چند قومی فقیر انجام دادند، یافته های مطالعاتشان نشان داد که مذهب عامل حمایت کننده از دوران کودکی تا بزرگسالی بشمار می‌رفت، آنها وابستگی مذهبی را منبعی از قدرت برای افراد در برابر ناملایمات زندگی معرفی کردند ( ورنر و اسمیت،2001).
2-24-سبک‌های مقابله
اصطلاح سبک‌های مقابله110 برای روش‌های مبارزه با منبع اضطراب مورد استفاده قرار می‌گیرد و به روش مواجهه با دشواری‌ها و کوشش برای غلبه بر آنها اشاره دارد ( پورافکاری، 1373). کنار آمدن با استرس، فرایند توسعه روش‌های کاهش اثرات استرس است و تکالیف مشکل را علی‌رغم وجود استرس به پایان رسانیدن است.
به عبارتی دیگر مفهوم مقابله بیانگر سبک‌ها یا آمادگی‌های نسبتاً باثباتی است که در تعیین تعامل‌های عادتی افراد با محیط اطراف خود و پاسخ‌ها یا مهارت‌های رفتاری و شناختی مورد استفاده آنها در مدیریت و رخدادهای تنیدگی‌زا موثر هستند.
به بیان دیگر، رفتارهای مقابله‌ای به آن دسته از راهبردهای هوشیار اطلاق می‌گردد که فرد در مواجهه با رخدادهای استرس‌زای خاص مورد استفاده قرار می‌دهد(موس و هالاهان111، 2003؛ نقل از کاکابرایی و همکاران،1390).
هرگونه تغییر در زندگی انسان اهم از خوشایند و ناخوشایند مستلزم نوعی سازگاری مجدد است. روش‌های مقابله با تغییرات زندگی و تنش‌های حاصله از این تغییرات در افراد مختلف و برحسب موقعیت‌های گوناگون متفاوت است ( غضنفری و قدم‌پور، 1387).
فرایند مقابله عمدتاً از فعالیت‌ها و اقدامات شناختی و رفتاری فرد برای مدیریت استرس است(استون و همکاران،1992) مقابله را معادل تلاش هشیار برای مواجهه با مطالعات استرس‌زا می‌دانند.
لازاروس راهبردهای مقابله را به عنوان مجموعه‌‌ای از پاسخ‌های رفتاری و شناختی که هدفشان به حداقل رساندن فشارهای ناشی از موقعیت‌های استرس‌زا است، تعریف کرده است. از نظر لازاروس و فولکمن112 1984؛ نقل از پیکو113، 2001)شیوه های مقابله با تنیدگی فرایند مشخص کننده خواسته‌ها و الزامات درونی و بیرونی، فرایندی فعال و هدفمند برای پاسخدهی بر محرکی است که تهدیدکننده یا مستلزم استفاده از منابع ادراک شده است. در واقع روش مقابله، یک حالت و رگه فردی ثابت نیست بلکه یک فرایند تعاملی است که همواره برابر تجربه، تغییر می‌یابد و اصلاح می‌شود.
پژوهش‌های اخیر نشان داده‌اند که نوع راهبردهای مقابله مورد استفاده به وسیله فرد نه تنها بهزیستی روانشناختی114 که بهزیستی جسمانی وی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. به همین دلیل، مقابله یکی از متغیرهایی است که به صورت گسترده در چارچوب روانشناسی سلامت115 مورد مطالعه قرار گرفته است(هایفون116 و همکاران، 1998؛ نقل از بشارت، 1387) .
اگر چه هر تغییری چه بزرگ و چه کوچک، فشارزا به شمار می‌رود و فرد را وادار به مقابله می‌کند، اما این فشارها همیشه بدو ناخوشایند نیستند. شیوه‌هایی که آدمیان برای مقابله با رویدادها به کار می‌گیرند با یکدیگر متفاوتند. چگونگی رویارویی با این شرایط و

  پایان نامه با کلید واژگان شرکت های تجاری

دیدگاهتان را بنویسید