یک تکه کبد،۴۰۰ میلیون؟!

یک تکه کبد،۴۰۰ میلیون؟!

حالا آگهی های کبد فروشی هم دارن کم کم کنار آگهی های فروش کلیه واسه خودشون جا باز می کنن. پاشون به اینترنت و سایت های آگهی های اینترنتی هم کشیده شده؛ فروش یه تیکه از کبد، ۴۰۰ میلیون تومن/ چهار دهم از کبدم رو می فروشم- سالم فوری/ فروش نصف کبد به بالاترین قیمت پیشنهادی، جوون ۲۳ساله، سالم…

مجله مهر: شاید دیدن آگهی های فروش کلیه برامون عادی شده باشه. روی در و دیوار شهر، رو به روی بیمارستان ها و انجمن های مربوط به بیماران کلیوی… اما کبد چه؟ کبد فروشی شنیدین؟ پیوند کبد از افراد زنده به مریض چقدر صحت داره؟ قیمت پیشنهادی شما چیه؟!

بی پولیم

مشکل مالی کلید واژه تموم آگهی های این چنینیه و نقطه مشترک همه آدم هایی که حاضرن کبد یا کلیه شون رو به مزایده بذارن. تاریخ بیشتر آگهی ها مربوط به دو سال گذشته س. یکی رو صاحبخانه جواب کرده و نمی تونه واسه رهن خونه اش پولی دست و پا کنه، دیگری بدهکاره و اون یکی تصادف کرده و دیه بر گردنشه. شاید درهای بسته، آخرین راه رو جلوی پاشون گذاشته؛ فروش تیکه ای از بدنشون…

با علی ۲۷ ساله تماس می گیرم. شماره و آگهی فروش کبدش رو در یکی از همین سایت ها دیده ام. می گوید خیلی وقت پیش این آگهی رو داده، اون زمان که تهران بوده و مشکل مالی داشته. حالا اصفهان زندگی می کنه. می گوید: «تحقیق کردم که اگه یه سوم یا نصف کبدم رو اهدا کنم بدنم کم کم اون رو دوباره می سازه. البته فهمیدم بعد از جراحی محدودیت هایی دارم مثلا باید برنامه غذایی کنترل شده ای رو رعایت کنم.»

می پرسم که نمی ترسیده براش مشکلی ایجاد شه و با دکتر مشورت کرده یا نه؟ می گوید: «نه با دکتر حرف نزدم، همه اطلاعات رو از اینترنت گرفتم و می دونستم که ممکنه مشکل پیدا کنم اما آدم بعضی وقتا محبوره بین بد و بدتر، یکی رو انتخاب کنه.»

علی حاضر بوده کبدش رو بین ۵۰ تا ۱۵۰ میلیون بفروشه. دو نفر هم واسه خرید با اون تماس گرفته ان اما گروه خونی شون یکی نبوده و تا حالا هم کسی پیدا نشده کبدش رو بخره. اما اونطور که خودش می گوید مشکل مالی اش کم کم حل شده.

دیدن همین آگهی های نصب شده روی دیوار یا نمونه های اینترنتی اش خیلی ها رو وسوسه کرده تا واسه حل مشکل شون اینجوری رو بیارن. پارسا یکی از همین هاست. اطلاعات چندانی درباره این پیوند نداره. یکی از آگهی ها رو که دیده و خودش هم درخواست داده. البته کسی حاضر به خرید کبدش نشده. اون یکی از کلیه هاش رو هم واسه فروش گذاشته و البته چند خریدار کلیه داشته که یا قیمت پیشنهادی شون کم بوده یا نتیجه آزمایش هاشون جور درنمی اومده. این ها رو می گوید و از ما می خواهد که اگه تقاضا کننده کبد پیدا شد حتما به اون اطلاع بدیم!

با شماره دیگری تماس می گیرم که روی یه کاغد A4 نوشته شده و نصب شده روی دیوار. با عنوان کبد فروشی. می گوید ۴ماه پیش آگهی داده و ۱۰۰ میلیون تومن رقمیه که واسه فروش کبدش در نظر گرفته. البته کسی پیدا نشده واسه خرید و یکی دو نفری که تماس گرفته ان هم حاضر بوده ان بین ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومن بپردازند و اون قبول نکرده.

سرنوشت بقیه مثل همین چند نفره؛ از روی آگهی های بقیه آگهی داده ان، چند ماه منتظر نشسته ان و در آخر کسی کبدشون رو نخریده س.

کارخانه شیمیایی بدن قیمت نداره

واقعا  می توان کبد رو از یه فرد زنده پیوند زد؟ به این سوال مسئولان بیمارستان هایی می تونن جواب بدن که پیوند اعضا در اونا انجام می شه. تو تهران بیمارستان امام خمینی (ره) بخش خاصی واسه پیوند اعضا و بخش جداگونه ای واسه پیوند کبد داره اما در این بیمارستان، کبد فقط از افراد مرگ مغزی شده به بیماران پیوند زده می شه. بیمارستان نمازی شیراز اما تنها جاییه که پیوند کبد از افراد زنده به بیماران رو انجام می دهد؛ بیمارستانی که هر ازگاهی با جراحی خاصی در مورد پیوند اعضا خبرساز می شه.

«پریسا جون قربان» سرپرستار بخش پیوند اعضا بیمارستان نمازی شیرازه. اون در توضیح پیوند کبد از افراد زنده به بیماران می گوید: «اهدای عضو از افراد زنده تنها وقتی اتفاق می افتد که کودکی مریض می شه و نیاز به پیوند داره. در این مرحله پدر یا مادر می تونن بخشی از کبدشون رو اهدا کنن. در چند سال گذشته و با اطلاع رسانیا، بخش های اهدایی از افراد مرگ مغزی شده بیشتر شده اما بازم این تعداد جوابگوی آدمایی که در لیست انتظار پیوند قرار دارن، نیس و مجبوریم به روش دیگری روی بیاریم که پیوند از افراد زنده س. در این شرایط نیاز نیس مریض منتظر بمونه و سریع تر جراحی انجام می شه و خطر کمتری مریض رو تهدید می کنه.»

به گفته جون قربان، به ازای هر گرم وزن هر فرد، ۱۰گرم کبد کافیه. کسی که ۵۵ کیلوگرم وزن داره، ۵۵۰ گرم کبد واسه فعالیت بدنش کافیه اما کبد هر فرد بزرگتر از این رقم هاست و وقتی یه تیکه از کبد ورداشته شه، می تونه دوباره خودشو بازسازی کنه. هم در بدن گیرنده و هم در بدن اهدا کننده. به خاطر همین باید گیرنده سن و ورن کمتری نسبت اهدا کننده داشته باشه تا پزشکان مجبور نباشن قسمت بزرگی از کبد اهدا کننده رو بردارن به خاطر همین هم این نوع پیوند فقط در مورد بیماران کبدی خردسال و کودک انجام می شه: «مثلا کودکی که ۱۲ کیلوگرمه، ۱۲۰ گرم کبد لازم داره. بخشی از کبد پدر و مادر به این کودک پیوند زده می شه و کم کم کبد که به کارخانه شیمیایی بدن می شناسنش، خودشو به اندازه طبیعی می رساند. مانند قابی که بخشی از اون خالیه و بعد از یه مدت کبد دوباره اندازه اون قاب می شه.»

این مطلب را هم بخوانید :  گیاهی که عاشق الماس است!

جون قربان امکان فروش کبد از فرد زنده رو نفی نمی کنه اما توضیح می دهد: «همه چیز شدنیه اما از دید اخلاق پزشکی نمی توانیم اجازه اینجور کاری رو بدیم. ضمن اینکه واسه بیماران بزرگسال نمی توانیم این پیوند رو انجام بدیم. چون همونطور که گفتم با در نظر گرفتن وزن، مقدار کبد مورد نیازشون بیشتره و اگه بخوایم این حجم کبد رو از بدن اهدا کننده جدا کنیم، اون وقت اون دچار مشکل می شه. این پیوند فقط واسه بچه ها مناسبه.

از دید اخلاقی هم ما نمی گذاریم این خرید و فروش اتفاق بیفته. الان همه می دانند کلیه فروخته می شه اما این اتفاق اصلا در استان فارس نمی افتد و ما اجازه نمی بدیم کسی غیر از بستگان درجه اول، به مریض عضو اهدا کنه. هربار هم که با مورد فروش کلیه برخورد کرده ایم اجازه این کار رو نداده ایم. واسه کبد هم فقط پدر و مادر اجازه این کار رو دارن. از دید عاطفی به ما ثابت شده که این وابستگی عاطفی سیستم ایمنی بدن مریض رو واسه قبول کردن عضو جدید تحت تاثیر قرار می دهد و بدن بیشتر جواب مثبت می دهد.»

این شرایط در بروشور آموزشی مرکز آموزشی – پژوهشی و درمانی خیریه پیوند اعضا ابوعلی سینا وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شیراز هم نوشته شده. در این بروشور و در شرایط اهدا کننده آمده: «اهدا کننده باید از بستگان درجه یه مریض باشه، سن اهدا کننده باید بین ۱۸ تا ۵۵ سال باشه، گروه خونی اهدا کننده باید با گروه خونی گیرنده موافق باشه، اهدا کننده نباید مریضی خاصی مانند دیابت، فشار خون غیر قابل کنترل، مشکلات کبدی، کلیوی، قلبی و ریوی داشته باشه و روی کبد اهدا کننده قبلا عمل جراحی انجام نشده باشه.»

هفته ای سه پیوند کبد زنده

با همین توضیحات متوجه می شیم که در واقع فروش کبد امکان پذیر نیس. چون تنها مرکزی که در ایران پیوند کبد از افراد زنده به مریض انجام می دهد، بیمارستان نمازی شیرازه و این بیمارستان هم این جراحی رو فقط واسه کودکان مریض انجام می دهد و تنها پدر و مادرشون مجاز به اهدای کبد هستن.

در بیمارستان نمازی و بخش پیوند اعضای اون، هفته ای سه روز واسه جراحی پیوند عضو از افراد زنده به بیماران در نظر گرفته شده. البته بعضی وقتا که مرگ مغزی پیش میاد، به دلیل اینکه باید هرچه سریع تر بخش های به بدن افراد نیازمند منتقل شه، ممکنه یکی از روزای پیوند به این جراحی اختصاص پیدا کنه. اما اگه اینجور موردی نباشه هر ماه حدود ۱۲ جراحی پیوند کبد از افراد زنده به بیماران انجام می شه.

به گفته جون قربان، هزینه جراحی پیوند و بستری از طرف وزارت بهداشت پرداخت می شه و واسه حق العمل مبلغی پرداخت نمی شه اما هزینه آزمایش هایی که واسه قبل از جراحی لازمن و داروهایی که باید بعد از جراحی مصرف شن، برعهده بیمارانه که در آخر مبلغ زیادی هم نیس.

کسی که می خواهد کبد اهدا کنه باید بدونه که ممکنه مشکلاتی براش به وجود بیاد. البته به گفته جون قربان این مشکلات بالاتر از مشکلات جراحی های دیگه نیس. اون می گوید: «کسی که جراحی ساده ای انجام می دهد هم ممکنه دچار مشکلات جراحی شه. قبل از جراحی آگاهی کامل به اهدا کننده ها می بدیم و اجازه عمل خاص از اونا می گیریم. عوارضی مثل خونریزی، ترشحات صفراوی و تجمع مایعات در شکم ممکنه ایجاد شه که ما اینجور مواردی تا حالا نداشته ایم.»

قلبم رو می فروشم!

نتیجه این نبود آگاهی، آگهی های فروش کبده که همه بی نتیجه مونده و خریداری براشون پیدا نشده. البته جون قربان و همکارانش در بخش پیوند اعضا بیمارستان نمازی، به طور کامل با این مسئله آشنا هستن. اون می گوید: «خیلی از این فروشنده ها با خود ما تماس می گیرند و بیان تمایل می کنن واسه فروش اعضایشان. یه نفر زنگ زده بود و می خواست قلبش رو بفروشه. انگار اصلا متوجه نبود که بدون قلب نمی تونه زنده بمونه. دیگری می خواست چشم هاش رو بفروشه. از این موارد زیاده.»

این خرید و فروش وقتی شکل تازه ای پیدا می کنه که می بینیم در این مورد هم دلالی هست. دلالان با چند نفر از کسائی که می خواستن کبد بفروشن تماس گرفته بودن و می خواستن معامله رو جوش بدن. اما وقتی این جراحی امکان پذیر نیس، دلال ها اگه بتونن اعتماد فروشنده رو جلب کنن، مقداری پول به عنوان حق العمل کاری می گیرند تا خریدار رو به فروشنده برسانند که خریداری در کار نیس و فروشنده که به انگیزه حل مشکل مالی حاضر به فروش کبدش شده، بازم ضرر می کنه.

بازار پریشون اعضای بدن

بازار خرید و فروش اعضای بدن واسه پیوند، مخصوص ایران نیس. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی این بازار در بقیه کشورای آسیایی بسیار پر رونقه و طبق همین آمار، قیمت کبد در چین ۳۵ هزار دلاره. کلیه در مصر ۵۳۰۰ دلار و در پاکستان ۸ هزار دلار فروخته می شه و لوزالمعده هم در چین ۲هزار دلار و در ترکیه ۳۵هزار دلار قیمت داره. چیزی که در این بازار اتفاق می افتد سود کلان دلال ها و سو استفاده اونا از نیاز فروشنده ها و خریدارانه. فروشنده هایی که نیاز مالی شون مجبور شون کرده تیکه ای از بدنشون رو قیمت بذارن و خریدارائی که در جست و جوی سلامتی شون حاضر به پرداخت این رقم ها هستن. اتفاقی که انگار هنوز در بخش پیوند کبد اتفاق نیفتاده و بازم عاطفه پدرانه و مادرانه س که کبدشون رو به کودک بیمارشان پیوند می زند تا جون دوباره ای باشه در تن خونواده….

noindex

پاسخ دهید