گزارش فارین پالیسی از اپلیکیشن نابود کننده پول ملی ایران

نشریه آمریکایی «فارین پالیسی» در گزارشی با اشاره به منتشر کردن اخبار جعلی در تلگرام، به نقش این پیام رسان در نوسانات گذشته بازار ارز در ایران پرداخت و از اپلیکیشن نابود کننده پول ملی ایران صحبت کرد.

این نشریه آمریکایی در اول با اشاره به نقش تلگرام در انتخابات ریاست جمهوری گذشته ایران نوشته: حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، پیروزی دوباره خود در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته رو تا حد زیادی مدیون تلگرام و اخباریه که از راه این پیام رسان در زمان رقابت های انتخاباتی در اختیار ایرانیان قرار می گرفت.

اما حالا پس از گذشت بیشتر از یکسال از اون زمان، همین پیام رسان ممکنه باعث سقوط اون شه.

در ادامه این گزارش درباره نقش تلگرام در نوسانات ارزی گذشته در ایران آمده:

نوسانات

ریال ایران تا ماه مه (اردیبهشت) که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از برجام خارج شد، از ثبات نسبی بهره مند بود و هر دلار آمریکا حدود ۳۷۰۰۰ ریال معامله می شد.

دلار

اما پس از اون ارزش دلار یهو به ۴۴۰۰۰ ریال، بعد به ۵۰۰۰۰ ریال، پس از مدت کوتاهی به ۸۰۰۰۰ ریال و همزمان با حضور روحانی در نیویورک واسه سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل به ۱۹۰۰۰۰ ریال رسید و ارزش اون حالا حدود ۱۲۰۵۰۰ ریاله.

اما این تنها تحریم های آمریکا و ضعف اقتصاد ایران نبود که باعث سقوط آزاد ارزش ریال شد؛ بلکه انتشار شایعات و اخبار جعلی در تلگرام به وسیله تجار و دلالان سودجو هم کمک زیادی به این مسئله کرد.
اقتصاد

به محض اینکه مشخص شد آمریکا تحریم ها رو علیه ایران بازخواهد گردونه، خیلی از ایرانیان از طبقه متوسط و پولدار جامعه با این پیش بینی که ریال به زودی بخشی از ارزش خود رو از دست میده، واسه ورود به بازار ارز وسوسه شدن.

پولدار

واسه همه این افراد، هدف، خریدن دلار بود. بعضی از ایرانیان حتی خونه خود رو هم واسه خریدن دلار فروختن تا ارزش سرمایه خود رو حفظ کنن یا اینکه سودی از این راه واسه خود دست و پا کنن.

حمله ایرانیان واسه خرید دلار باعث ضعیف کردن بیشتر ریال شد و دولت ایران هم از راه های جور واجور از جمله ممنوع کردن فروش رسمی ارز تلاش کرد شرایط رو آروم کنه اما همین مسئله هم به نوبه خود باعث غیرشفاف شدن معاملات در بازار ارز شد و راه رو واسه سوءاستفاده های بیشتر باز کرد.

این وسط، تجار و دلالان حرفه ای ارز در ایران واسه سوءاستفاده بیشتر از نبود شفافیت در بازار مشکی و به بیشترین حد رسوندن سود خود ولو به قیمت از دست رفتن سرمایه مشتریان ایرونی شون به تلگرام روی آوردن.

قیمت

چراکه تلگرام به عنوان یکی از پیام رسان هایی که اخبار رو بدون سانسور در اختیار مخاطب قرار می دهد، این روزا به یکی از مورداعتماد ترین [و هم اینکه سریع ترین] منابع خبری ایرانیان تبدیل شده و حتی جای بقیه رسانه ها رو هم گرفته.

وقتی که ریال چند ماه پیش وارد سراشیبی سقوط شد، تجار و دلالان دلار در ایران شروع به ساختن صدها کانال در تلگرام کردن که از راه اونا هم نوسانات لحظه ای ارز رو به اطلاع مخاطبان خود می رساندند و هم پیشنهاد هایی رو واسه خرید دلار در اختیار اونا قرار می دادن.

بعضی از این کانالها با اونقدر استقبالی از طرف کاربران مواجه شدن که خود به یه نیروی موثر در تعیین اندازه ارز تبدیل شدن.

تجاری که این کانال ها رو اداره می کنن، هنوزم [با وجود آرامش نسبی در بازار ارز] از اونا واسه انتشار اخبار اقتصادی دستکاری شده استفاده می کنن.

اقتصادی

مثلا، از چند هفته قبل که ریال شروع به بازیابی بخشی از ارزش از دست رفته خود کرده، این کانال ها در برابر انتشار اخبار مثبت مقاومت می کنن و بازم به ارائه قیمت های کاذب یا تحلیل های منفی نگرانه درباره اثرات منفی [نزدیک الوقوع] تحریم نفتی ایران بر ارزش ریال می پردازند.

این وسط، رسانه های رسمی ایران هم به نوبه خود با برجسته سازی اخبار مثبت درباره آینده ریال تلاش می کنن با اخبار و تحلیل هایی که در این کانال های تلگرامی منتشر می شن، مقابله کنن و دولت ایران هم تلاش می کنه از تموم ابزارهایی که در اختیار داره واسه تقویت ریال استفاده کنه.

اما در هر حال، نوسانات گذشته در بازار ارز ایران نشون داد کاهش ارزش ریال بیشتر از هر چیز به دلیل اثرات روانی پروپاگاندا هستش؛ خواه این پروپاگاندا از طرف دولت آمریکا باشه یا از طرف کانال های تلگرامی فعال در ایران.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوون