تاملی فقهی در برون رفت تحدید جمعیت- قسمت ۳- قسمت 2

تاملی فقهی در برون رفت تحدید جمعیت- قسمت ۳- قسمت 2

  • کتاب وسائل­الشیعه:

 

نوشتۀ الحر العاملی در جلد ۱۴ باب ۱۷ اشاراتی بر احادیثی که در آن پیامبر، مؤمنان را تشویق و ترغیب به ازدواج می­ کند. و هم­چنین احادیثی که پیامبر اکرم می­فرماید: «من در روز قیامت به کثرت امتم افتخار می­کنم حتی به بچۀ سقط شده.»
و هم­چنین روایاتی که رسول خدا می­فرماید: «با دختران باکره ازدواج کنید.» الی آخر…
از نظر نویسندۀ کتاب علاوه بر این­که ازدواج نه­تنها سنت قطعی و مطلوب از نظر پیامبر است، بلکه اصل فرزندآوری نیز یک ارزش و مستحب به شمار می­آید.

 

 

  1. کتاب بحارالانوار:

 

نوشتۀ محمدباقر مجلسی جلد ۱۰۱ به­رغم این­که فرزندآوری و تکثیر اولاد از نظر اسلامی امری شناخته شده و مورد تأیید بوده است اما برخی از احادیثی که از پیامبر اکرم در مورد خانوادۀ کم­جمعیت بیان شده است، از مهم­ترین روایتی است که طرفداران کنترل جمعیت بدان استناد کرده ­اند.

 

 

  1. کتاب کاهش جمعیت ضربه­ای سنگین به پیکر اجتماع:

 

نوشتۀ علامه حسینی تهرانی. نویسنده در این کتاب در باب نکاح و استحباب آن و هم­چنین جایگاه و اهمیت فرزندآوری در اسلام از منظر آیات و روایات بحث نموده است. از نظر شخص نویسنده کلیۀ برنامه ­هایی که در ایران چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب در رابطۀ با کنترل جمعیت صورت گرفته، همگی ناشی از نقشه­های اجانب و بیگانگان برای از بین بردن امت اسلامی و به­ویژه جمعیت ناب و شیعۀ سرزمین مقدس ایران است.
و هم­جنین نویسنده به مسئلۀ جمعیت علاوه بر رویکرد فقهی از دیدگاه بین ­المللی و جهانی هم نگریسته و مسئلۀ جمعیت را یک پارامتر بسیار قوی در اقتدار ملی هر کشوری می­داند.
و… و…

 

ساختار تحقیق

 

 

این تحقیق شامل چهار فصل است:

 

در فصل اول پس از بیان کلیاتی چون سؤالات و فرضیات و پیشینۀ تحقیق به تبیین برخی اصطلاحات اساسی پرداخته­ایم.
در فصل دوم ابتدا به بیان سیر تاریخی مسئلۀ کنترل جمعیت در ایران و مبانی آن از نظر فقه شیعه پرداخته­ایم سپس به بیان ادلۀ فقهی موافقان کنترل جمعیت و پس از آن به تبیین و توضیح ادلۀ مخالفان کنترل جمعیت پرداخته­ایم و هم­چنین پیامدهای کاهش جمعیت از نظر اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و عوارض ناشی از کاهش جمعیت و هم­چنین عواقب اجتماعی و اقتصادی پیری جمعیت پرداخته­ایم.
عکس مرتبط با اقتصاد
در فصل سوم به بررسی و تجزیه و تحلیل ادلۀ موافقان و مخافان و هم­چنین به بررسی رویکرد فقهی به مسئلۀ کنترل جمعیت می­پردازیم و به دنبال آن نظرات رهبر انقلاب در خصوص جمعیت و مراجع عظام در این مورد پرداخته­ایم.
در فصل چهارم نتیجه ­گیری کلی از این تحقیق را بیان نموده و پیشنهاداتی را هم جهت تحقق اهداف تحقیق ارائه داده­ایم.

 

تعریف مفاهیم و اصطلاحات:

 

فقه امامیه: منظور از فقه امامیه در این تحقیق دیدگاه فقه شیعۀ اثنی­عشری در این مورد می­باشد.
جمعیت:به مجموع مردمانی گفته می­ شود که در سرزمینی مشخص زندگی می­ کنند و یا این­که به یک قوم،نژاد یا مکان سیاسی وابسته­اند. هم­چنین به مجموع انسان­هایی اطلاق می­ شود که در یک زمان و در یک مکان با یک آداب و رسوم مشترک زندگی می­ کنند.
کنترل جمعیت: عبارت است از کنترل ارادی فرزندان و فاصله­گذاری میان فرزندان یک خانواده که رشته­ای گسترده از روش­های زیر را در بر می­گیرد که برای تنظیم باروری انسانی به کار گرفته می­ شود. اعم از روش­های دائمی عقیم­سازی یا موقتی و یا قرص­ها و آمپول­های شیمیایی و هورمونی.
افزایش جمعیت:میزان افزایش مطلق جمعیت را ‘میزان رشد جمعیت’ (population growth) نیز مى‌گویند. در سطح جامعه، براى محاسبۀ رشدجمعیتمعمولاًدوعاملطبیعى(موالید و مرگ) را در نظر مى‌گیرند مگر این­که عوامل مهاجرت نقش مهمى در افزایش یا کاهش جمعیت یک منطقه داشته باشد.
فرزندآوری:در سبک زندگی اسلامی ایرانی، خانواده با وجود فرزندان تعریف می‌شود و فرزندآوری بسیار مهم است. علاوه بر آن نحوه ارتباط پدر و مادر و اهمیت با هم بودن و در کنار هم بودن اعضای خانواده از دیگر وجوه تمایز سبک زندگی اسلامی ‌با سبک زندگی غربی است. خانواده‌های ایرانی به علم‌آموزی بسیار اهمیت می‌دهند و جایگاه علم و دانش در فرهنگ ما بسیار مهم است.
سقط جنین: از بین بردن نطفه­ای که در رحم زن تشکیل شده، توسط هر وسیله­ای اعم از جراحی، کورتاژکردن، یا با بهره گرفتن از قرص و آمپول­های هورمونی ویا هر روش دیگری که منجر به از بین رفتن جنین تشکیل شده بشود.
خانواده:خانوادهبه مفهوم محدود آن عبارتست از یک واحد اجتماعی، ناشی از ازدواج یک زن و یک مرد که فرزندان پدید آمده از آن­ها آن را تکمیل می­ کنند. تعریف دیگری خانواده را شامل مجموعه ­ای از افراد می­داند که با هدف و منافع مشترک زیر سقفی گرد هم می­آیند.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
اسلامخانوادهراگروهیمتشکلازافراد،دارایشخصیتمدنی،حقوقیومعنویمعرفی می­ کند که هسته اولیه آن را ازدواج مشروع زن و مردی تشکیل می­دهد و نکاح عقدی است که براساس آن رابطه زوجیت بین زن و مرد برقرار شده و در پس آن طرفین دارای وظایف و حقوق جدید می­شوند. ارتباط خویشاوندی در سایه نکاح پدید می­آید؛ اعضای آن دارای روابط قانونی، اخلاقی و عاطفی می­گردند.
 

فصل دوم:

 

 

تاریخچه و احکام فقهی کنترل جمعیت­

 

 

۲-۱ تاریخچه کنترل جمعیت در ایران:

 

کنترل جمعیت در ایران بحث تنظیم خانواده به معنای تناسب فرزندان با امکانات و شرایط زندگی در کلیه تمدن­ها، سوابق کهن دارند. مستندات باقی­مانده، سابقه کنترل موالید را ۴۰۰۰ سال پیش در مصر، ۱۶۰۰ سال پیش در هند، ۱۳۰۰ سال پیش در چین و ۲۰۰۰ سال پیش در یونان و ایران نشان می­دهد. تاریخ بشر وسایل و مواد فراوانی را به­عنوان ابزار جلوگیری از حاملگی در خود ثبت کرده است. البته اغلب سیاست­های جمعیتی با توجه به میزان بالای مرگ­ومیر به منظور افزایش زاد و ولد بوده است تا این­که در دهه­های پایانی قرن هجده متفکرانی چون مانتوس به بعد اقتصادی و اجتماعی قضیه توجه و به بحرانی که به سبب فرزندآوری بی­رویه قریب­الوقوع خواهد بود، اشاره کردند. به این ترتیب بحث کنترل موالید در انگلستان به سایر کشورهای اروپایی و آمریکایی وارد شد. برنامه ­های تنظیم خانواده در مفهوم اخص در سطح جهانی قدمتی حدود پنجاه سال داد.
امروزه حدود هشتادوپنج درصد از کشورهای جهان سوم و قریب نودوپنج درصد از جمعیت آن­ها، از خدمات تنظیم خانواده حمایت می­ کنند. در جوامع صنعتی صددرصد زنان واجد شرایط، از برنامه تنظیم خانواده پیروی می­ کنند ولی فقط نیمی از زنان در کشورهای در حال توسعه از این تکنولوژی نوین، بهره­مند می­شوند.
در سنگاپور هفتاد درصد زنان از این روش­ها استفاده می­ کنند. در ایران کنترل جمعیت و تنظیم خانواده به صورت پراکنده در سال ۱۳۳۷ شروع شد. از سال ۱۳۴۸ این کار به صورتی متمرکز ادامه یافت. سال ۱۳۴۶ در وزارت بهداری «واحد بهداشت و تنظیم خانواده» استقرار یافت تا جمعیت را کنترل کند. در سال­های بعد واحد مزبور به نام «واحد جمعیت و تنظیم خانواده» معروف شد. پس از اجرای برنامه ­های تجربی محدود و پراکنده از جانب مراجع مختلف، در عرض چند سال، این واحد تحت عنوان «سازمان تنظیم خانواده» شهرت یافت و به این طریق ایران به جمع کشورهای عامل به تحدید موالید پیوست. در آن زمان نرخ رشد به طور متوسط سالانه ۱/۳ درصد بود که با اجرای سیاست­های «فرزند کمتر، زندگ بهتر» در دهه۱۳۵۵، ۱۳۴۵ فقط با اندکی کاهش به ۷/۲ درصد رسید. پس از پیروزی انقلاب این سیاست­ها از سوی برخی از دست­اندرکاران به دلالیل مختلف تعطیل شد. جنگ تحمیلی و میل روانی به داشتن فرزند بیشتر در زمان جنگ نیز در این خصوص بی­تأثیر نبود.

 

برای

دیدگاهتان را بنویسید