سامانه پژوهشی –
تاثیر اجرای قانون جدید تخلفات راهنمایی و رانندگی بر میزان تصادفات و تلفات  …

سامانه پژوهشی – تاثیر اجرای قانون جدید تخلفات راهنمایی و رانندگی بر میزان تصادفات و تلفات …

د – تخلفات ناشی از عدم آشنایی به نتیجه اجرای مقررات
در این مورد دلایلی نظیر ضعف و نقص فرهنگ ترافیکی ، کوتاهی برخی دستگاه های مرتبط در جهت معرفی پیامدهای مثبت اجرای، مقررات و لذا عدم باور این که اجرای مقررات سلامت آرامش و امنیت را در پی خواهد داشت و با توجه به این که اجرای مقررات در برخی موارد و مواقع به جهت عدم حضور پلیس و وضعیت های مشابه ضمانت اجرایی نداشته لذا فرد از انجام رفتار مطلوب که اجرای آن زحمت و محدودیت خواهد داشت را فراموش و لذا آنچه سهل تر و ظاهراً راحت تر است را مرتکب می شود.
عوامل تخدیر کننده
اعتیاد به مواد مخدر و داروهای غیر مجاز از بزرگترین معضلات اجتماعی بسیاری از کشورها بوده و روند رو به رشد استفاده از مواد مخدر زنگ خطر جدی برای تمام جوامع محسوب می شود.
معلولیت
منظور معلولیتی است که در بروز تخلف و تصادف موثر است . ویژگی های حسی و جسمی که فقدان آنها باعث بروز معلولیت می شود. ازجمله معلولیت در اندام حرکتی مؤثر در رانندگی مثل دست ، پا و یا ملولیت و نقص در بینایی ، شنوایی و…. .
خستگی و خواب آلودگی
همانطور که می دانیم سرعت تصمیم گیری به زمان عکس العمل بستگی دارد ، که خود از ترکیب تعدادی عوامل فیزیکی و روانشناسی ناشی می شود. انجام هر تصمیم چهار جزء احساس و ادراک اطلاعات ، تعقل و درک موقعیت ، تجزیه و تحلیل و تصمیم گیری و در نهایت به اجرا درآوردن تصمیم وجود دارد و زمان لازم در کل ۰٫۵ تا ۴ ثانیه است که بستگی به پیچیدگی مسئله و خصوصیات فردی دارد. خستگی و خواب آلودگی که ممکن است در اثر کمبود خواب ، یکنواختی مسیر ، کمبود فشار هوا در ارتفاعات ، گاز مونوکسید کربن و یا استفاده از داروهای خواب آور ایجاد شود ، زمان عکس العمل را زیاد می کند . همچنین آب و هوا ، فصول بخصوصی از سال ، ساعت هایی از روز ، تهویه و نور نیز از عوامل موثر بر میزان خستگی و خواب آلودگی می باشند .
عابر پیاده
یکی دیگر از اجزایی که به عنوان عامل انسانی در ایجاد تخلف و تصادف و ترافیک بسیار مهم است عابر پیاده می باشد . از آنجایی که عابران پیاده ( بخصوص در نواحی شهری و مسکونی ) معمولا در رویارویی با وسایل نقلیه قرا می گیرند ، توجه بخصوص به امکان برخورد با عابر پیاده لازم است.
آمار ارایه شده در سال ۸۲ ، تعداد تلفات عابران پیاده در کشور را بالغ بر ۷۰۰۰ کشته اعلام داشته است که در واقع ۳۱ درصد تلفات در تصادفات جاده ای و شهری در این سال را شامل میشود. البته در سال های بعد نیز این آمار درصدی تقریبا مشابه بوده و تفاوت چندانی دیده نشده است . عابر پیاده در ایران ، از آنجا که قانون قابل اعمالی را در برابر خود نمی بیند و بر عکس طبق قانون ایران ، همواره حق را به خود می دهد ، لذا نه تنها توجه چندانی به مقررات راهنمایی و رانندگی ندارد بلکه به حقوق دیگران (رانندگان ) نیز تعدی می ورزد و آنها را به مخاطره می ا ندازد . چرا که هیچ سدی و مانعی را جلوی خود نمی بیند و از طرفی فرهنگ رفتاری درست را نیز نمی داند یا نیاموخته است ، بنابرین ، نبود قانون قابل اعمال بر تخلفات عابر پیاده ، عدم آموزش کافی و فرهنگ رفتاری ضعیف و نیز حمایت های نابجای قانون از عابر پیاده از عوامل بروز تخلف و تصادف می باشد.
۲-۳-۲ عوامل فیزیکی
دو عامل فیزیکی جاده و وسایط نقلیه و همچنین سایر موارد محیطی ، عواملی هستند که در تخلفات قابل محاسبه اند که هر کدام به تنهایی می تواند از عوامل تصادف بوده یا درصد تخلف و تصادف را افزایش دهد .
۲-۳-۳ عامل وسیله نقلیه
بندرت اتفاق می افتد که تخلف و تصادفی دارای یک علت واسط باشد ، زیرا هر یک از عناصر سه گانه عبور و مرور می تواند وضعیتی را باعث شود که با ترکیب آن اوضاع و سایر عوامل ، علت اصلی تخلف شکل می گیرد .
به موجب آمارهای موجود ، سهم وسیله نقلیه در بروز تخلف که عمدتا با عنوان نقص فنی همراه است اعم از این که حادثه باشد یا مستمر، از سهم راننده و جاده کمتر است . انواع نواقصی که می تواند در بروز تخلف نقش داشته باشد به قرار زیر است : نقص در تایرها ، جعبه فرمان ، ترمزها ، نقص موتور و دستگاه های انتقال نیرو ، نقص در اطاق بار یا مسافر ، نقص شیشه های جلو و عقب ، نقص چراغ ها ، نقص برف پاک کن ، آینه بغل و سیستم برق خودرو و دیگری محمولات وسایل نقلیه . که هر کدام از این عوامل می توانند در بروز تخلف و حوادث رانندگی نقش داشته باشند . همچنین فرسودگی خودروها ( سن خودروها ) ، نبود استانداردهای لازم و تجهیزات ایمنی مطابق فناوری روز و عدم بازبینی وسایل نقلیه قبل از حرکت یا سفر توسط راننده نیز از عوامل بروز تخلف می باشد ، زیرا با ایجاد خستگی بیشتر و نداشتن استحکام و ایمنی لازم ، وقوع تخلف را افزایش می دهند .
وسایل نقلیه شامل وسایل موتوری و وسایل نقلیه غیر موتوری می باشد که در ذیل توضیح داده می شود :
یکی از این عوامل مؤثر در رشد تخلفات ، رشد تعداد وسایل نقلیه موتوری است. این مشکل تنها رشد در تعداد و افزیش میزان تخلف نیست بلکه مشکل در اطمینان یافتن از این مسئله است که اقدامات مناسب ایمنی راه با رشد آن هم راستا و کافی می باشند یا نه . چرا که بدون برنامه ریزی مناسب ، رشد در وسایل نقلیه موتوری می تواند منجر به ایجاد مشکلاتی برای عابران پیاده و دوچرخه سواران شود.در حقیقت ، چنین شرایطی ، معمولا منجر به کاهش در میزان پیاده روی و دوچرخه سواری می شود . در کشورهای با درآمد کم یا متوسط ، تعداد کمی از مردم قدرت خرید اتومبیل را دارند در حالی که مخارج جاده ها ، پارکینگ ، آلودگی هوا و تصادفات و مصدومیت های ناشی از تخلفات بر دوش تمامی افراد جامعه قرار می گیرد.
۲-۳-۴ وسایط نقلیه غیر موتوری
اینگونه وسایل در کشورهای با سطح درآمد کم و کشورهای با درآمد متوسط در مناطق روستایی و شهری بسیار مورد استفاده قرار می گیرد که معمولا بدون توجه به بهبود شرایط و تسهیلات برای این کاربران راه ها می باشد ، لذا تعداد زیاد حوادث رخداده برای افراد پیاده و دوچرخه سواران در این کشورها موید بر گفته بالا می باشد ، که بیانگر افزایش تخلفات صورت گرفته نیز می باشد .
۲-۳-۵ راه و عوامل محیطی
مسائلی که در جاده موجب بروز تخلف یا شدت و افزایش نرخ تصادف می شوند عبارتند از : عرض جاده – خرابی جاده – مهندسی جاده ، علائم جاده ای و نقاط حادثه خیز . کیفیت نامناسب سطح سواره رو بخش عمده ای از راه ها ، گنجایش کم ، تجاوز به حریم راه ها ، افزایش ساخت و ساز در حریم راه ها ، عدم ساماندهی راه های ورودی و خروجی از مسیرهای اصلی به ویژه در ورودی شهرهای واقع در طول مسیر ، عدم رعایت اصول مهندسی در پاره ای از راه ها و عدم وجود علائم راهنمایی در مکان های مورد نیاز ، نبود خط کشی واضح ، نبود جانپناه نظیر گاردریل و دیوار حفاظتی در پرتگاه ها ، دسترسی های متعدد از کناره راه ها به سطح راه ها ،مجزا نبودن مسیرهای رفت و برگشت در اکثر راه های کشور ، عدم نظارت و کنترل کافی در عبور و مرور وسایط نقلیه و عدم نگهداری اصولی و به موقع از راه از جمله عواملی هستند که در بروز بخشی از تخلفات مؤثرند .
سرهنگ علیشاهی در سال ۸۸گفت: ( رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راه کشور در گفتگو با روزنامه قدس ( انتشار ۲۵ تصادفات برون شهری بر اساس اعلام کارشناسان، حدود ۷۰ درصد عامل خطای انسانی نقش دارد اما نباید فراموش کرد که در موضوع تصادفات، ایمنی راه، وسایل نقلیه و… دخیل است که به طور کلی می توان مجموع آنها را دخالت ۳۰ درصدی در حوادث جاده ای دانست.
۲-۳-۶ عوامل محیطی
عوامل محیطی ، علل غیر مستقیم تلقی می شوند زیرا بستگی به استفاده کنندگان راه دارد تا با تعدیل رفتار ترافیکی خود با شرایط غالب راه ، نحوه رانندگی خود را سازگار کنند . البته ، برخی اوقات نیز عوامل محیطی می توانند عامل مستقیم محسوب شوند و این در شرایطی مصداق دارد که استفاده کننده از راه نتواند اتفاق منجر به تخلف و تصادف را پیش بینی کند. از میان عوامل محیطی که بیش از سایر عوامل در ایجاد تخلفات متمایز و برجسته هستند ، دو عامل لغزندگی و تاریکی قابل ذکر می باشند . هنگامی که این دو عامل با یکدیگر تلفیق شوند ، میزان تخلف و خطر تصادف به مراتب بیشتر است.
بطور کلی عوامل محیطی و راه را بصورت ذیل تقسیم بندی می کنیم :
الف – تخلفات ناشی از عدم وجود شبکه شهری و جاد ه ای مناسب
در این وضعیت فرد به جهت ضعف در اعتقاد به نتیجه اجرای مقررات، ضعف در اجرای قاطع مقررات در جهت فرار از تنگناهای مختلف زمانی و مکانی که آنها نیز ریشه در عدم برنامه ریزی توسط برخی سازمان ها، وجود کمبودها و نارسا یی ها دارد ،اقدام به بروز رفتارهای نامطلوب می نماید .از موارد بارز آن می توان به عبور از خیابان های ممنوعه و یک طرفه- تغییر مسیر و تغییر خطوط خلاف مقررات -سرعت های غیر مجاز و توقف های غیر مجاز اشاره کرد.
ب – تخلفات ناشی از نارسایی های مربوط به علایم در خیابان ها و جاده ها
ضعف مدیریت مهندسی ترافیک- ضعف مدیریت انتظامی ترافیک- بی توجهی و بی مبالاتی مسوولین ذیربط در رفع نواقص و کمبودها از جمله علل بروز در این مقوله می باشد که البته ضعف در آموزش مقررات نیز می تواند تشدیدکننده باشد.
ج – تخلفات ناشی از عوامل جوی و نوری
در این وضعیت فرد ( شخص ) به علت فشارها یا تاثیرات ناشی از عوامل جوی و نوری خواسته یا ناخواسته مرتکب رفتارهای نابهنجار می گردد از امثال آن می توان به رانندگی بدون توجه به جوانب و اطراف و یا سرعت های بالا و آب وگل پاشی بر روی عابرین اشاره کرد.در حدود نیمی از تصادفات ترافیکی که عابران پیاده در آن درگیر هستند در تاریکی رخ می دهد .
۲-۳-۷ قوانین و نظارت بر اجرای آن
با عنایت به گستردگی و پراکندگی جمعیت و اولویت دادن به حداقل نیازهای جامعه و زمان زیادی که امر آموزش نیاز دارد تا انسان ها را در کل جامعه آشنا به فرهنگ ترافیکی کند لذا قوانین شاید که مهمترین عامل به حساب آیند چرا که قانون خود می تواند بهترین آموزش را در جامعه اعمال کند .
آئین نامه راهنمائی و رانندگی کشور ایران در سال ۱۳۴۷ تنظیم و منتشر گردیده است که متأسفانه پس از گذشت حدود ۳۵ سال و با توجه به شرایط جدید و پیشرفت های چشمگیر در طراحی وسایل نقلیه و طرح هندسی راه ها و سیستم های بازنگری و تجدید نظری در متن آئین نامه صورت نپذیرفته است با توجه به نقش بسیار (ITS) کنترل پیشرفته ترافیک مهم آئین نامه راهنمایی و رانندگی در کنترل حمل و نقل درو نشهری و برو نشهری ، لازم است که این مهم هر چه سریعتر و با الگوگیری از کشورهای موفق و بر اساس واقعیات موجود صورت گیرد . و نیز باید قوانین لازم در مورد وسایل نقلیه موتوری دو چرخ و سه چرخ ، وسایل نقلیه غیر موتوری و همچنین عابرین پیاده تدوین شود تا اینان نیز در صورت تخلف با عکس العمل های قانونی و بازدارنده روبرو شوند. همچین باید از کشورهای موفق در کنترل ترافیک و کاهش تخلفات الگو برداری کنند تا هر چه سریعتر به هدف غایی نزدیک و نزدیکتر شویم.
۲-۴ طرح هندسی و ایمنی راه

این مطلب را هم بخوانید :
بررسی عملکرد مدیران مدارس متوسطه شهر ستان شیراز با استفاده از ارزشیابی ...

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir