سامانه پژوهشی – 
بررسی محتوایی و بلاغی گرشاسب نامه اسدی طوسی- قسمت ۱۷

سامانه پژوهشی – بررسی محتوایی و بلاغی گرشاسب نامه اسدی طوسی- قسمت ۱۷

جهان خرم از فرو آورند اوی

هم از میرمحمود فرزند اوی ( همان، ۴۳)

امیر بودلف با توجه به گفتههای اسدی درگرشاسبنامه : پادشاهی ارّانی از نسل حضرت ابراهیم است که از خاندان شیبانی است و برسرزمین ارمنستان حکمرانی میکند .از آنجا که فردی مسلمان و معتقد است غزوههای زیادی با کفار دارد بودلف پادشاهی شجاع، عادل، بخشنده ومردمدار است.
۲- امیر اجل شجاعالدوله:ابوالشجاع منوچهربن شاور از پادشاهان شدّادی که گویا ازسال ۴۵۶ تا ۵۰۳ یا ۵۰۴ هجری در آنی از بلاد ارمنستان حکومت میکرده است اسدی مناظرهی قوس و رمح را در مدح این پادشاه سروده است:

نامور میراجل والا منوچهر اصل ملک تاج شاهان و شجاع دولت و فخر و تبار

۳-ابوالوفا : که اطلاع دقیق دربارهی او نیست فقط میدانیم اسدی مناظرهی آسمان و زمین را درمدح او سروده است.
۴- ابونصر خلیلبناحمد:از او نیز اطلاعی دردست نیست،اما اسدیطوسی دو مناظرهی مغ و مسلمان وهمینطور مناظرهی شب و روز را مدح ایشان سروده است.
۱-۱-۲-آثار اسدی طوسی
۱-لغت فرس : قدیمیترین لغتنامه فارسی است و چون اشعار زیادی از شاعران قرن چهارم و اوایل قرن پنجم در این لغتنامه آمده است ضمن اینکه شعرای ناشناختهای از این طریق نامشان به آیندگان رسیده است،در باب تحقیق در تاریخ شعر فارسی نیز کتاب مفیدی است.
لغت فرس از نمونههای بلیغ وشیوای نثر فارسی است.
۲- مناظرات :که اسدی طوسی درهریک، مناظرهای را بین دو طرف تخیل کرده و دلایل هریک را بر ترجیح خود نسبت به دیگری بیان کرده است و در آخر یکی را مجیب و دیگری را مجاب ساخته و آنگاه به مدح ممدوح خود تخلص کرده است. اسدی دراین مناظرات خیلی موفق نبوده است و شعری ساده و معمولی را ارائه داده است. آنچه باعث باقی ماندن این مناظرات شده است تازگی کار اسدی دراین زمینه می باشد.از مناظرههای ذکر شدهی اسدی میتوان : مناظرهی آسمان و زمین، در مدح ابوالفا، مناظرهی مغ و مسلمان و مناظرهی شب و روز درمدح ابونصر خلیلبناحمد، مناظرهی نیزه و کمان در ستایش امیر منوچهر، مناظرهی شب و روز ، مناظرهی عرب و پارسی را نام برد.
۳-کتابت نسخهای از کتاب « الابنیه عن حقایق الادویه » تألیف ابومنصور موفق الدین علیهروی. که در شوال سال ۴۴۷ هجری قمری از استنساخ آن فارغ شده است.
۴-گرشاسبنامه:داستان منظومی است که نسخهای متفاوت آن بین۷تا۱۱ هزار بیت دارند. این اثرحماسی بر وزن فعولن، فعولن، فعولن، فعل و در بحر متقارب مثمن محذوف یا گاهی مقصور سروده شده است. چنانچه اسدی خود در پایان کتاب ذکر کرده است:

شد این داستان بزرگ اسپری به پیروزی و روز نیک اختری
این مطلب را هم بخوانید :
تحلیل کارایی شرکتهای بیمه خصوصی کشور- قسمت ۷

زهجرت بر او بر سپهری که گشت شده چارهصد سال و پنجاه و هشت (همان،۴۱۴).
تاریخ پایان کتاب سال ۴۵۸ هجری قمری است.
این اثر حماسی سرگذشت گرشاسب پهلوان بزرگ سیستان را بیان میکند.به طوریکه چون جمشید ازضحاک شکست میخورد به سیستان فرار میکند و در آنجا با دختر کورنگ، شاه آن سرزمین ازدواج میکند از آنان شیدسپ و از شیدسپ، طورگ و از طورگ، شم، و از شم، اثرط و از اثرط ، گرشاسپ متولد می شود.
گرشاسب بعد از اینکه در حضور ضحاک هنرنمایی میکند درجنگی اژدهایی هولناک را نابود میکند و سپس ببر ژیان را از پای در میآورد.در نبردی بهو حاکم سرندیب را شکست میدهد سپس درسیر و سیاحتی طولانی از مناطق عجیب و غریب هند از جمله:جزایرهرنج، رامنی، هردزور، اسکونه،کرگدن، هدکیر، دیومردمان،استرنگ،موران،مردم سربینی بریده،درخت واق واق، قالون،بند آب، رونده،تاملی ، درخت هفت میوه دیدن میکند و در همین سفر دخمهی سیامک را مییابد، سگسار را شکست میدهد، اژدهایی دیگر را می کشد، بتخانههای عجیب و غریبی را مشاهده میکند و سپس به ایران بر میگردد. چندی نمیگذرد که به کشور روم میرود با دخترشاه آن سرزمین ازدواج میکند.در مسیر بازگشت در بیابانی زنگی را شکست میدهد و شهر زرنج را بنیان مینهد .
چون اثرط از شاه کابل شکست میخورد، گرشاسب به کمک اثرط میآید، شاه کابل را شکست میدهد به بتخانهی سو بهار میآید سپس بر تخت سرزمین کابل به شاهی می نشیند . چندی نمیگذرد شهر سیستان را بنیان مینهد.
تا اینکه ضحاک به دیدارش میآید و گرشاسب دوباره نبردهای خود را در منطقهی جغرافیایی آفریقا از سر میگیرد . ابتدا شاه لاقطه را شکست میدهد سپس منهراس
دیو را از پای درمیآورد، آنگاه شاه قیروان را شکست میدهد، به قرطبه میرسد، برهمن رومی از دنیای جان برای او سخن میگوید و شاه روم به استقبالش میرود تا اینکه درنهایت به ایران برمیگردد. اثرط دار فانی را وداع میگوید، فریدون با شکست ضحاک بر تخت پادشاهی مینشیند و گرشاسب را به همراه نریمان به جنگ تورانیان و چینیان میفرستد.چون تورانیان و چینیان را شکست میدهند به ایران بر میگردند .
چندی نمیگذردگرشاسب گنجی که به نزد شاه طنجه به امانت نهاده بود را درخواست میکند. چون شاه طنجه گنج را باز پس نمیدهد گرشاسب با شکست دادنش و آوردن چند شاهد گنج را باز پس میگیرد و با دیدن عجایبی دیگر به ایران بر میگردد و سپس دارفانی را وداع میگوید.
۱-۱-۳- مأخذ گرشاسب نامه :
با توجه به آنچه اسدی طوسی خودبیان کرده است منبع اصلی گرشاسب نامه کتابی بوده باقی مانده از روزگاران کهن :

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.