بررسی اندشه های کلامی در دیوان جامی

بررسی اندشه های کلامی در دیوان جامی

دانشگاه یزد
دانشکده زبان و ادبیات
پایان‌نامه
برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
زبان و ادبیات فارسی
بررسی اندیشههای کلامی در دیوان جامی
استاد راهنما
دکتر محمّد خدادادی
استاد مشاور
دکتر مهدی ملک ثابت
پژوهش و نگارش
اسماء زارکوئی پور
اسفند۹۳
تقدیم به
خدایی که آفرید
جهان را، انسان را، عقل را، علم را، معرفت را، عشق را
و به کسانی که عشقشان را در وجودم دمید.
سپاسنامه
سپاس خویش را تقدیم میدارم به
جناب آقای دکتر محمّد خدادادی که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتنی، از ابتدا تا انتهای به ثمر رسیدن این پایان‌نامه از هیچ کمکی در این عرصه بر من دریغ ننمودند و زحمت راهنمایی این رساله را بر عهده گرفتند؛ وهمچنین از استاد صبور و باتقوا ، جناب آقای دکتر مهدی ملک ثابت ریاست محترم دانشکده، که زحمت مشاوره این رساله را متقبل شدند .
چکیده
نورالدّین عبدالرّحمن جامی ( شاعر و عارف بزرگ قرن نهم هجری ) از سرامدان زبان و ادب فارسی است. وی درزمینۀ زبان و ادب فارسی و عربی دارای تألیفاتی به نظم و نثر است. در زمان جامی مباحث و مسائل کلامی در بین اندیشمندان رواج داشت و به سبب اهمیّت این علم در شناخت دین و دفاع از آراء و عقاید دینی هرکدام از آنان که دارای تألیفاتی بودند به طرق مختلف به بیان این اندیشهها میپرداختند تا باعث رواج و تحکیم عقاید خود در بین مردم شوند. جامی نیز بنا به دلایل مختلف در آثار خود به بیان اندیشههای کلامی پرداخته است. در این تحقیق آرای کلامی جامی با تکیه ‌بر دیوان وی موردبررسی قرارگرفته است. به دلیل اینکه این اثر وی سه دورۀ زندگی این شاعر یعنی دوران جوانی، میان‌سالی و پیری شاعر را در برمی‌گیرد بهتر میتوان عقاید این شاعر را در باب مسائل کلامی روشن ساخت. طبق بررسیهای صورت گرفته باید گفت که جامی در دیوان خود بیشتر به مباحث توحید و انواع آن، و مباحثی چون جبر و اختیار، قضا و قدر، توکّل، شفاعت، توبه، ذات خدا، جوهر و عرض، نبوّت، امامت و مسائل مربوط به آخرت پرداخته است. جامی در بیشتر اعتقادات خود بر مسلک اشاعره و ماتریدیه است چه این دو مسلک ازنظر اعتقادی بسیار به هم نزدیکاند. وی در مسائلی چون شفاعت و وعد و وعید دیدگاهی مانند امامیّه و اشاعره دارد. در مسألۀ لطف و عینیّت ذات و صفات دیدگاه جامی چون امامیّه و عرفا است ولی در این مورد نمیتوان به‌طور حتم گفت که جامی نظر امامیّه را پذیرفته است زیرا جامی شاعری است عارف و شاید دیدگاه عرفانی وی در این زمینه غالب بوده است.
کلمات کلیدی: شعر فارسی، قرن نهم هجری، عبدالرّحمن جامی، دیوان جامی، علم کلام.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
پیشگفتار ‌ز
فصل اول: مبادی تحقیق
۱-۱-تعریف موضوع ۲
۱-۲- پیشینۀ تحقیق ۳
۱-۳- سؤالات پژوهشی ۶
۱-۴- روش تحقیق ۶
فصل دوم: بررسی زندگی و احوال جامی
۲-۱- زندگانی جامی ۸
۲-۲- تحصیلات جامی ۹
۲-۳- ویژگی‌های اخلاقی جامی ۱۰
۲-۴- سفرهای جامی ۱۲
۲-۵- ازدواج جامی ۱۳
۲-۶- فرزندان جامی ۱۳
۲-۷- محیط جامی ۱۴
۲-۸- اوضاع سیاسی زمان جامی ۱۵
۲-۹- مذهب در دوران جامی ۱۷

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.