فایل – 
ارزیابی تحمل به شوری ارقام مختلف سورگوم در مرحله‌ گیاهچه‌ای و ارتباط  …

فایل – ارزیابی تحمل به شوری ارقام مختلف سورگوم در مرحله‌ گیاهچه‌ای و ارتباط …

MTS

۰۳۳/۰b

۰۴۳/۰d

۴۳/۶de

۵۰/۲d

HTS

۰۷۷/۰b

۰۵۱/d

۷۰/۸a-c

۹۶/۲c

LTS

* درهر ستون حداقل یک حرف مشترک نشان دهنده عدم تفاوت آماری در سطح احتمال ۵% براساس آزمون LSmeans میباشد.
۴-۱-۳- تاًثیر شوری بر صفات فیزیولوژیک (پرولین و قندهای محلول) در ارقام مختلف سورگوم
۴-۱-۳-۱- غلظت پرولین برگ
نتیجه تجزیه واریانس صفات پرولین و قندهای محلول نشان داد که اثر رقم، شوری و بر همکنش آنها برای صفات پرولین و قندهای محلول در سطح یک درصد معنی‌دار بود (جدول ۴-۵). نتایج برش‌دهی (جدول ۴-۶) نیز نشان داد که ارقام در هر سطح شوری برای صفات پرولین و قندهای محلول تفاوت معنی‌داری در سطح یک درصد دارند. مقایسه میانگین داده‌ها (جدول ۴-۷) نشان داد که با افزایش شوری مقدار پرولین به‌طور معنی‌داری افزایش نشان داد. بطوریکه رقم MTS با میانگین ۱۶/۴ میکرومول بر گرم بیشترین مقدار پرولین و رقم HTS با میانگین ۲۸/۱ (میکرومول بر گرم) کمترین مقدار پرولین را در تیمار شاهد به خود اختصاص دادند. در سطوح شوری ۵ دسی زیمنس بر متر رقم MTS با میانگین۲۹/۱۱ میکرومول بر گرم و رقم Sor834 با میانگین ۹۷/۲ میکرومول بر گرم به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار پرولین را دارا بودند. در بالاترین سطح شوری رقم Sor1009 با میانگین ۰۷/۳۸ میکرو مول بر گرم بیشترین و رقم Sor1006 با میانگین ۷۵/۴ میکرومول بر گرم کمترین میزان پرولین را به خود اختصاص دادند. بهطورکلی شوری موجب افزایش پرولین شده است. افزایش پرولین نشاندهنده نقش این اسیدآمینه در تنظیم اسمزی میباشد. تنظیم اسمزی در گیاهان، از سازوکارهای تحمل به شوری است و بهطور کلی به کاهش پتانسیل اسمزی در اثر تجمع مواد محلول در شرایط شوری اطلاق میگردد (باجی[۹۹] و همکاران، ۲۰۰۱). افزایش غلظت پرولین برگ‌ها با افزایش فعالیت پروتئاز، تجمع اسیدآمینه‌ها و آمونیوم و کاهش میزان کلروفیل برگ و پروتئین همراه است. کمبود عناصر ازت، کلسیم و فسفر باعث افزایش پرولین در گیاه تحت تنش می شود. معمولا در گیاهانی که در معرض شرایط سخت خشکی و تنش شوری قرار گرفته‌اند، پرولین تجمع پیدا می‌کند. احتمالا پرولین در تنظیم اسمزی و حفظ فعالیت آنزیمی گیاه تحت تنش شوری نقش دارد (گرین وی و مانز ۱۹۸۰). گیریجیا[۱۰۰] و همکاران (۲۰۰۲) علت تجمع پرولین را توقف تجزیه پرولین و تحریک مسیر ساخت آن دانسته و چنین بیان کردند که در هنگام عدم حضور یون کلسیم و حضور یون سدیم فعالیت آنزیم پرولین اکسیداز کاهش یافته و نمیتواند پرولین را به گلوتامات تبدیل کند. اتصال یون کلسیم به جایگاههای این یون در آنزیم مذکور موجب فعالیت شدید این آنزیم شده و در نهایت از غلظت پرولین کاسته میشود. با افزایش شوری مقدار پرولین در تمامی ارقام افزایش نشان داد که با نتایج بدزینسکی و استوارت[۱۰۱] (۱۹۸۳)، چو [۱۰۲] و همکاران (۱۹۷۶) و استوارت و همکارانش (۱۹۸۶) در جو و سورگوم مشابه است.
۴-۱-۳-۲- غلظت قندهای محلول
مقایسه میانگین برهمکنش‌ها (جدول۴-۷) نشان داد که رقم MTS با میانگین ۹۵/۲۲ بالاترین و رقم Sor834 با میانگین ۴۲/۸ کمترین میزان قندهای محلول را در تیمار شاهد به خود اختصاص دادند. با افزایش سطح شوری، میزان قندهای محلول به طور محسوسی افزایش نشان داد. ارقام مختلف سورگوم مورد آزمایش نیز از نظر میزان کل قندهای محلول متفاوت بودند، به‌ طوریکه در سطح شوری ۱۰ دسی زیمنس‌برمتر رقم LTS با میانگین ۰۶/۴۷ بالاترین و رقم SOR834 با میانگین ۱۱/۱۴ کمترین رتبه را به خود اختصاص دادند. همچنین رقم Sor1009 با میانگین ۵۰/۶۶ (میلی‌گرم برگرم) و رقم Sor1006 با میانگین ۱۶/۲۶ (میلی‌گرم برگرم) به ترتیب بیشترین و کمترین میزان قند محلول را در بالاترین سطح شوری به خود اختصاص دادند. بین این ارقام از نظر آماری تفاوت معنی‌داری وجود داشت. محتوای قندهای محلول ممکن است روش مفید در انتخاب گونه‌های مقاوم به شوری و خشکی باشد (مجدی و همکاران، ۱۳۸۶). تنظیم اسمزی گیاهان در شرایط شور، وابستگی شدیدی به قندهای محلول دارد (اشرف و مک نیلی ۲۰۰۴).

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است