عوامل اجتماعی مؤثر در پیشرفت تحصیلی

– عوامل اجتماعی مؤثر در پیشرفت تحصیلی

2-1-2-1- عوامل خانوادگی

یادگیری یک محصولی نیست که فقط در مدرسه شکل داده شود، بلکه خانواده ها، جوامع و همسالان در آن تأثیر گذارند. نیروهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بر یادگیری و پیشرفت مدرسه تأثیر می گذارند( انگین دمیر،2009).

خانواده اولین محیطی است که شخصیت اجتماعی کودک را شکل می دهد. خانواده از این نظر اهمیت دارد که محل انتقال سنتها، باورهاو انواع شناخت هاست. خانواده از طریق اجتماعی بار آوردن کودک، میراث فرهنگی آماده و تجربه شده بوسیله نسل های گذشته را دراختیار کودک می گذارد؛ همچنین برای او ایدئولوژی خاص و دنیای خاصی را فراهم می آورد(گنجی،1380). خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی می تواند نقش بارزی در پیشرفت تحصیلی داشته باشد. عمده ترین عوامل خانوادگی مؤثر در پیشرفت تحصیلی عبارتند از: شرایط عاطفی و امنیت محیط خانواده، شرایط اجتماعی و اقتصادی، تحصیلات و سطح فرهنگ خانواده، تعداد اعضای خانواده، اشتغال مادران، ارتباط بین اولیاء و مربیان،حاکمیت ارزشهای مادی. شاید بتوان گفت مهم ترین عامل مؤثر در شکل گیری نگرش دانش آموز نسبت به تحصیل، خانواده است. این که والدین با دانش آموز و درس و تحصیل او چگونه برخورد کنند و در الگوهای تربیتی خود برای چه نوع رفتارهایی ارزش قائل شوند، یکی از اجزای اساسی در شکل گیری نگرش دانش آموز نسبت به تحصیل است. پدران و مادرانی که درس را کاری بیهوده و اتلاف وقت تلقی می کنند همین نگرش را به فرزندان خود منتقل ساخته و برای پیشرفت درسی آن ها هیچ گونه کوششی انجام نمی دهند. به طور کلی فقر مالی، پایین بودن سطح فرهنگ، اختلاف و کشمکش در خانواده، روشهای تربیتی و فرزند پروری، انتظارات و آرزوهای خانواده، نگرش های آنها نسبت به درس و تحصیلات از جمله عوامل خانوادگی هستند که به طور مستقیم و غیر مستقیم بر میزان موفقیت تأثیر می گذارند(بیابانگرد،1380). پژوهش ها نشان داده اند؛ کسانی که برای تحصیل در مراکز آموزشی باقی می مانند ترجیحاً از خانواده هایی هستند که والدینشان تمایل به لذت بردن از باز اندیشی بیشتر را دارند، دموکراتیک تر و حمایت کننده ترند و روابط تعارض آمیز کمتری با فرزندانشان دارند( مریل، ترنت، رویل[1]به نقل از شکرکن و همکاران،1379).

  ازدواج وانواع آن از دیدگاه روانشناختی

2-1-2-2- عوامل مربوط به آموزشگاه

دسته دیگر از عواملی که می توانند تأثیر بسزایی در میزان موفقیت و شکست تحصیلی دانش آموزان داشته باشند عوامل مربوط به آموزشگاه و معلم هستند. مهم ترین عوامل آموزشگاهی که بر پیشرفت تحصیلی مؤثرند عبارتند از: روابط معلم و دانش آموز، مهارت معلمان، شرایط آموزشی و امکانات مطلوب تحصیلی، ارزشیابی، کتاب های درسی و مواد آموزشی، ناهماهنگی برنامه ها و روش های آموزشی، آماده کردن درس و نمره دادن، تقویم و ساعات آموزشی،  فضای کلاس و تسهیلات مدرسه، انتظارات مدرسه از دانش آموزان، به عنوان مثال، روشهای تدریس باید با توجه به تفاوت های فردی و شناخت کامل دانش آموزان به کار رود. در واقع فضای آموزشی بهتر و روشهای تدریس مؤثرتر اگر با نیازهای دانش آموزان تطبیق کند مانع عقب ماندگی آنان می گردد.  روان شناسان معتقدند که بهترین روشهای آموزشی آنهایی هستند که بر اساس نیازها و امکانات بدنی و روانی یادگیرندگان تنظیم و اجرا گردند، نه آنهایی که شاگردان مختلف را وا می دارند تا خود را با روش آموزشی خاصی سازگار کنند( بیابانگرد،1380). همچنین، مشکلات ساختاری و یا بنیادی نظام آموزشی، یعنی مجموعه تنگناها و دشواریهایی که متأثر از ناکارآمدی و نارسایی طرح ها و برنامه های درسی و آموزشی است که در بالاترین سطح سلسله مراتب مدیریتی و توسط سیاست گذاران و برنامه ریزان نظام آموزش و پرورش طراحی و تدوین می گردد، می توانند در عملکرد تحصیلی  تأثیر گذار باشند(تمنایی فر و همکاران،1386). پژوهش هایی که از سوی بانک جهانی در کشورهای جهان سوم از جمله هند و پنال، در مورد علل افت تحصیلی صورت پذیرفت، نشان داد که سطح تحصیلات پائین مدیران و معلمان، عدم امکانات و فضای آموزشی نامناسب، نامطلوب بودن روش تدریس معلمان، پائین بودن ساعات آموزشی یا سطح انتظار پائین معلم از دانش آموزان در امور تحصیل، ارزشیابی نامناسب از عملکرد تحصیلی دانش آموزان  از عامل های مؤثر در افت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود(فولر[2]به نقل از یار محمدی و مقامی،1389).  به نقل از یار محمدی،تحقیقات توار[3]و همکاران ( 2006) نشان داد؛ که روش تدریس معلمان در افت تحصیلی دخیل است(یارمحمدی واصل و مقامی،1389). به طور خاص ادراکات دانش آموز از محیط مدرسه بر انگیزش پیشرفت آنها تأثیر می گذارد(وانگا و اسلسب، 2013).زمانی که تجارب فرهنگی دانش آموزان با هنجارهای مدرسه تضاد پیدا می کند، دانش آموزان با علاقه کمی به معلمان وکارکنان، در معرض افت تحصیلی قرار می گیرند(شکر کن و همکاران، 1379).

  راهکارهایی واسه رفع بی عدالتی جنسیتی و زمینه سازی حضور بیشتر در جامعه "

 

 

 

 

 

 

 

 

عوامل شناختی

·         تفکّر

 

·         هوش

عوامل فردی عوامل مؤثردرپیشرفت تحصیلی عوامل اجتماعی  

 

 

عوامل خانوادگی

عوامل عاطفی

 

·         انگیزش

·         عزت نفس

·         اضطراب امتحان

 

 

 

عوامل آموزشگاهی

 

عوامل جسمانی

 

سایرعوامل

 

·         صفاتشخصیت

·         سبکهای یادگیری

·         سبکهای تفکر

فردی

[1]. Merrill, Trent, Ruyle

[2].Fuller

[3].Tovar