علائم و نشانه های استرس و آثار ان بر دستگاه ایمنی

علائم و نشانه های استرس

“الوانی” در مقاله ای تحت عنوان فشارهای غصبی در محیط کار و راه های مقابله با ان علائم استرس را به چند دسته تقسیم می کند

 

 

  • علائم فیزیولوژیکی استرس

از جایی که مسئله در ابتدا به وسیله پزشکان و متخصصان علم طب مورد مطالعه قرار گرفته، بیشتر توجه به علائم فیزیولوژیکی معطوف بوده است. این علائم مانند تغییر ضربان قلب، تغییر آهنگ تنفس، تغییرات فشار خون، سردرد، زخم معده و اختلالات گوارشی، حملات قلبی، اختلال در سوخت و ساز بدن و امثالهم می باشد.

  • علائم روانی استرس

نشانه های روانی فشار روحی ممکن است به صورت عصبانیت، اضطراب و دلشوره، افسردگی، عصبی شدن، حساسیت، تنش و احساس ملالت و بیهودگی ظاهر گردد. اثر این عوامل بر روحیه و حالات روحی افراد مخرب است و موجب از دست دادن اعتماد به نفس در آنها و کاهش عملکرد روزانه آنها می گردد. کسانی که نشانه های روانی فشار روحی بالا را از خود بروز می دهند نسبت به مسائل اطراف خویش بی تفاوت می شوند، از سرپرستان و مقامات بالای خود رنجیده خاطرند، قدرت تمرکز حواس و تصمیم گیری ندارندو از شغل خود ناراضی اند.

  • علائم رفتاری استرس

نشانه های رفتاری فشار عصبی ممکن است به صورت بی خوابی،کم غذایی یا به عکس اشتهای کاذب به غذا و افراط در خوردن آن ، افزایش تعداد سیگار در سیگاریها، شتاب زدگی در سخن گفتن، تعجیل و بیقراری در انجام امور بروز نماید مو کشیدن، بد و خشن رانندگی کردن، افکار آزار دهنده داشتن و انجام کارها و امور روزمره با اکراه

  • علائم ذهنی استرس
  عامل‌های حفاظتی خانوادگی و اختلال‌های هیجانی-رفتاری

فراموشی، بی توجهی، ضعف حافظه، نامنظم بودن، اشتباهات متعدد، وجود افکار مزاحم، توجه زیاد به جزئیات، نداشتن تمرکز مناسب، شک و تردید در تصمیم گیری و عدم توانایی در انجام کارهای ساده می باشد

 

  • علائم احساسی استرس

گریه،کابوس، بد بینی،افسردگی، پرخاشگری،از دست دادن خوشحالی ها و شوخ طبعی های گذشته، ترس های بی مورد، احساس بی کسی و احساس گناه می باشد ( باتلر،2004؛ ترجمه عبداللهی،1385؛ به  نقل از نظری، 1390)..

آثار استرس بر دستگاه ایمنی

روان شناسان،زیست شناسان و پژوهشگران پزشکی به تازگی حوزه جدیدی کشف کرده اند که روابط موجود بین عامل های روانی و دستگاه ایمنی را مطالعه می کندو روان ایمنی شناسی نامیده می شود. یکی از فعالیت های مهم روان ایمنی شناسی[1]، مطالعه آثار استرس بر دستگاه ایمنی است.

با تخلیه منابع ما و بر هم زدن تعادل فیزیولوژیکی ما فشار روانی شیمی پیچیده درونی ما را بر هم میریزد به ویژه ممکن است در کارآمد عمل کردن سیستم ایمنی اختلال ایجاد کند وقتی سیستم ایمنی ما کارکرد طبیعی داشته باشد کارش شگفت آور است، هر روز عوامل بالقوه تهدید کننده سلامت بسیاری را حذف یا نابود میکند.

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض فشار روانی ظاهراً این نظام را مختل میکند. قرار گرفتن در معرض فشار روانی مزمن می تواند سطح گردش لنفوسیت[2] ها (گلبول های سفیدی که با عفونت می جنگند) را پائین آورده و سطح هورمون کورتیزول،یعنی ماده ای که نظام ایمنی ما را سرکوب می کند، بالا ببرد (کمنی، 2003؛ به نقل از کریمی،1388).

تغییرات فیزیولوژیک ناشی از استرس می توانند فعالیت دستگاه ایمنی بدن را مختل کنند. اگر دستگاه ایمنی به طور طبیعی به فعالیت خود ادامه دهد بیماری ها را رد یابی خواهد کرد و ارگانیسم را سالم نگه خواهد داشت. بر عکس تضعیف دستگاه ایمنی، بدن را برای ابتلا به تعداد زیادی از بیماری های جسمی و روانی آماده خواهد کرد. مطالعات نشان می دهد که استرس های شدید، مثل عزا، جراحی، و محرومیت از خواب، در دستگاه ایمنی بدن تغییر شکل هایی به وجود می آورند. بین این تغییر شکل ها و میزان بالای هورمون های ناشی از استرس، مثل اپی نفرین، نور اپی نفرین و کورتیزول رابطه پیدا  شده است.

  علل رویگردانی از ارزشیابی سنتی چیست؟

به نظر می رسد که حضور این هورمون ها معمولاً پیش از تضعیف دستگاه ایمنی و بروز بیماریهای عفونی صورت می گیرد. بنابر این احتمال دارد که ما تنها به دلیل تحمل استرس شدید، به زکام مبتلا شویم، در واقع تحقیقات نشان می دهد که استرس به ضعف تدریجی دستگاه ایمنی  و آسیب پذیری از ویروس زکام کمک می کند. به نظر می رسد که استرس، خط مقدم دفاعی ارگانیسم از نفوذ ویروس به جریان خون جلوگیری می کند، در هم میکوبد. جای تردید ندارد که زکام اثر خستگی و کسل کنندگی دارد اما زندگی بیمار را به خطر نمی اندازد. با این همه، استرس شدید و ضعف روحیه می تواند زمینه را برای رشد بیماریهای خطرناک ، مثل سرطان یا بیماری قلبی مساعد کند.( ویبریو[3]،1992).

[1] Psycho- immunology

[2] lymphocyte

[3] weybrew