اثر آموزش صلح در برنامه­ های درسی

آموزش صلح در برنامه­های درسی

با توجه به مطالب گفته شده با آنکه تلاش­های بسیار گسترده­ای در زمینه آموزش صلح صورت گرفته است، اما نگرانی­هایی در این مورد وجود دارد. مونته سوری نگرانی خود را این­گونه عنوان کرده است:”آموزش… افراد را تشویق می­کند تا به دنبال علایق شخصی خود نکنند و برای پیشرفت همکلاسی­های خود هیچ تلاشی نکنند و تنها نگرانی­شان این باشد که در پایان سال رتبه بالا کسب کنند و جایزه این رقابت را به خود اختصاص دهند. این مخلوقات خودخواه و بیچاره که به طور تجربی ثابت شده است از لحاظ روحی و ذهنی خسته هستند، بعدها در زندگی خود را همانند دانه­ای جدا بروی کویری می­یابند که هرکس جدا از همسایه خود زندگی می­کند، آنها بی­حاصل و بی­ثمر هستند و اگر طوفانی بیابید این ذره­های ریز انسانی که هیچ وابستگی به دنیا و زندگی نداشته­اند. به راحتی از هم پاشیده خواهند شد.”(مونته­سوری[1]،1972،ص34)

با توجه به چالش­های عمیق جامعه جهانی، تقریبا کلیه کشورها در شرف اصلاح سیستم­های آموزشی خود هستند تا از این طریق به رفع نیازهای مربوط به قرن بیست و یکم بپردازند. در این روند پاسخ به چالش­ها را دیگر نمی­توان در زمینه ملی جستجو کرد بلکه مستلزم همکاری گسترده و هماهنگی فراگیر بین­المللی است.

“شورای جهانی برنامه درسی و آموزش”[2] در سال1971 توسط معلمانی از سرتاسر جهان تشکیل شد. در مقدمه اساسنامه این شورا که یکی از سازمان­های معروف جهانی در امر آموزش است و مسئولیت و جایگاه معینی را در آموزش صلح به خود اختصاص داده ، چنین بیان شده است:

  خودپنداره‌ی  تحصیلی و عوامل موثر بر آن

اکنون زمانی است که جامعه جهانی و آموزگاران وظیفه اطمینان بخشیدن به مردم را دارند. آموزش نقش موثری در ارتقا برابری، صلح و تصور حقوق بشر جهانی دارد در نتیجه، تمامی برنامه­های درسی و آموزشی موسسات آموزشی برای کودکان، جوانان و سالمندان باید در جهت ارتقا عزت نفس افراد،آگاهی اجتماعی و ایجاد توانایی شرکت در تمامی سطوح جامعه جهانی از ملی تا جهانی باشد (کارسون[3]،1988،ص19).

این شورا خواستار تمرکز بیشتر بر روی مسائل صلح، هم در حوزه کتب درسی و برنامه­های آموزشی و هم در محدوده دانش و نگرش و توانش دانش­آموزان، هستند (ریردون[4]،1982).آن­ها معتقدند در حقیقت مدرسه باید مکانی برای آموزش و پرورش صلح و مفاهمه باشد (ریردون،1982) زیرا کودکان و نوجوانان امروز، رهبران و تصمیم­گیرندگان فردای جامعه هستند و هرگونه تلاش برای ایجاد باور عمیق نسبت به صلح و ضرورت احترام به خود، دیگران و محیط پیرامون، می­تواند در خلق و حفظ جهانی صلح­آمیز بسیار موثر باشد (دواین[5]،1998،ص18).

البته پژوهش­های صلح نشان داده­اند که صلح تنها به واسطه تغییر آگاهی انسان به وجود نمی­آید و تنها با خواست مردم محقق نمی­شود.بلکه مسئله صلح به امکان تغییر موثر ساخت­های اجتماعی نیز مربوط است. از این­رو”آموزش صلح”باید برمفاهیم کلیدی مانند تجاوز سازمان­یافته، خشونت ساختمند و عدالت اجتماعی تکیه کند. به همین منظور، آموزش باید به عمیق­ترین مرکز شخصیتی انسان و به قضاوت اخلاقی سرشت و طبیعت صلح ، کنجکاوی و همکاری دست یابد (بالنو[6]،1966،ص77).

[1].Montessori

[2].(WCCI)World concil  of  curriculum and Instruction

[3].Carson

[4].Reardon

[5].Dewine

[6].Bollnow